تبلیغات
دست نوشت های یک مهندس علوم دامی - مطالب مرداد 1391
دست نوشت های یک مهندس علوم دامی
به امید پیشرفت های چشمگیر جامعه دامپروری

لینکدونی

آرشیو موضوعی

فال حافظ

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار بازدید

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

پیج رنک گوگل

پیج رنک سایت شما

پیج رنک

تاثیر كیفیت وكمیت آب بر تولید گاوهای شیری

تاثیر كیفیت وكمیت آب بر تولید گاوهای شیری 

 

عدم تامین آب كافی و یا تهیه آب بی كیفیت برای گاوهای شیری باعث كاهش تولید و رشد آنها شده و بیماریهای مختلفی را بوجود می آورد .تامین آب كافی و سالم ، فعالیت شكمبه را بهبود بخشیده ، مصرف خوراك را افزایش داده و در بهبود جذب مواد مغذی تاثیر خواهد داشت .همچنین آب احتیاجات حجم خون بدن دام و بافت های آن را برآورده می سازد .از آنجا كه 87% شیر تولید و 80% خون را آب تشكیل می دهد ، اهمیت آن بیش از پیش روشن می شود .

احتیاجات آبی و مصرف آب :

نیازهای آبی روزانه گروههای مختلف گاو شیری در جدول 1و2 نشان داده شده است . هر نوع محدودیت در مصرف آب ، حدود نیم تا یك كیلو گرم مصرف ماده خشك و یك تا 5/2 كیلو گرم تولید شیر را كاهش می دهد . گاوهای دوشا روزانه ده مرتبه آب می نوشند و به طور كلی گاوهای شیری بازاء تولید هر كیلوگرم شیر به حدود 5/4 تا 5 كیلو گرم آب نیاز دارند . البته ذكر این نكته ضروری است كه آب مصرفی گاو از نوشیدن و جذب رطوبت خوراك بدست می آید . برای مثال اگر جیره ای حاوی 40% رطوبت باشد بدین معنا است كه اگر در روز 37 كیلوگرم خوراك مصرف كند ،حدود 8/14 كیلو كرم آب وارد بدنش شده است .

البته رطوبت جیره به تركیب وجود سیلاژ یا علوفه تازه در آن بستگی دارد . مثلاً جیره هایی كه سیلاژ ذرت زیادی دارند ، حدود 10 الی 20 كیلو گرم آب به بدن دام می رسانند. برخی از عواملی كه بر رفتارهای نوشیدن آب دام اثر می گذارند عبارتند از : الگوی خوراك خوردن گاوها ، سهولت دستیابی به آبشخورها ، دمای آب و نحوه دسترسی به آب (تانك یا آبخوری های خودكار )فضای قابل دسترسی آبشخورها . 

در ساعاتی از شبانه روز كه گاوها حداكثر مصرف ماده خشك را دارند ، بیشترین حجم آب مورد نیاز بدن خود را نیز می نوشند ، در این شرایط گاوها علاقمند هستند كه بطور متناوب غذا خورده و آب بنوشند .بطور ایده آل باید درهنگام مصرف خوراك آب تمیز و تازه در اختیار گاوها باشد . در آب وهوای سرد اكثر گاوها ترجیح می دهند كه بجای برف و یخ های شكسته از آب استفاده كنند ، بنابراین برای افزایش سرانه آب باید مانع از یخزدگی آبخوری ها شد . در برخی از منابع اشاره شده است گاوهایی كه آب سرد بیشتری می نوشند تاثیری بر میزان مصرف خوراك تولید شیر آنها ندارد ولی برخی منابع دیگر اعلام كرده اند گاوهایی كه آب سرد كمتری می نوشند تولید شیرشان بیشتر می گردد عموماً در زمستان گاوها آب گرم را به سرد ترجیح میدهند . 

تحقیقات گوناگون بیان كرده اند كه گاوهای قوی و مهاجم نسبت به گاوهای ضعیف تر بیشتر از آبخوری ها استفاده می كنند . این گاوها خوراك بیشتری خورده، شیرزیادتر و با چربی بالاتری تولید می نمایند. این رفتار های اجتماعی گاوها در بهاربندی از بعد اقتصادی برای گاوداران اهمیت دارد . گاهی انتقال یك رأس دام از یك بهاربند به بهاربندی دیگر مشكل را مرتفع می سازد . 

گوساله هایی كه از شیر جایگزین شونده دارای منیزیوم بالا استفاده می كنند ، بیشتر دچار سنگ كلیه مثانه می گردند . 

NRC میزان 7/. تا 8/. درصد منیزیوم را برای جایگزین های شیر توصیه كرده است همچنین منابع نوین پیشنهاد كرده اند كه راندمان رشد گوساله را می توان با در اختیار قرار دادن آب آزاد بهبود بخشید .اگر میزان مصرف آب حدود 15 الی 20% با آنچه در جدول 1و 2 نشان داده است مغایرت داشت مصرف وكیفیت آب گله دچار مشكل بوده و تولید شیر در آن افت خواهد كرد .

بطور كلی وقتی درجه حرارت هوا از 7 درجه سانتی گراد بالاتر رود ، میزان مصرف آب افزایش پیدا می كند و در دمای كمتر از 10 درجه سانتی گراد افت می كند . گاوهای گوشتی نیز در 4 ساعت 5 الی 6 مرتبه آب مینوشند و بطور نمونه یك گاو پرواری 450 كیلو گرمی در دمای 10 درجه به 17 تا 36 كیلوگرم آب و دوره های 30 درجه سانتی گراد به 36 تا 82 كیلوگرم آب در روز نیاز دارد. 

جدول 1و2 برخی از عوامل را كه بر مصرف آب گاو اثر می گذارد ، نشان می دهد . 

جدول 1) نیازهای آبی گاوهای شیری :
نوع دام
سن یا تولید
لیتر در روز

 

گوساله های هلشتاین

 گوساله های هلشتاین

گوساله های هلشتاین

گوساله های هلشتاین

گوساله های هلشتاین

 
 

1ماهه

2 ماهه

3 ماهه

4ماهه

5ماهه
 

6/7-5

2/9- 7/5

6/10 -8

3/13- 4/11

5/17-5/14

تلیسه های هلشتاین 

تلیسه های هلشتاین
18-15

24-18
27-4/22

5/36-7/27

گاوهای جرزی

گاوهای گرنزی

گاوهای هلشتاین ،بروان سوئیس و آیرشایر
14 كیلو گرم شیر در روز

14 كیلوگرم شیر در روز

14 كیلوگرم شیر در روز
59-4/49

8/60-4/52

6/64-1/55

گاوهای هلشتاین ،براون سوئیس و آیرشایر

گاوهای هلشتاین ،براون سوئیس و آیرشایر

گاوهای هلشتاین ،براون سوئیس و آیرشایر
22 كیلوگرم شیر در روز 

36 كیلوگرم شیر در روز 

46 كیلوگرم شیر در روز
6/102-2/91

6/159- 4/144

6/197- 4/182

گاوهای خشك ،6 تا 9 ماه آبستن
 
4/94- 2/34


 

 

 

 

 

 

جدول 2) نیاز روزانه آب مصرفی گاوها ی دوشا بر حسب درجه حرارت محیط:

 
دمای محیط

(درجه سانتی گراد)
میانگین تولید شیر در روز (كیلوگرم )

 
14
32
40
50

4/4
58
96
115
134

6/15
63
107
129
150

7/26
70
123
150
175


 

 جدول 3)عوامل احتمالی كه باعث افت مصرف آب می شوند :
عامل اولیه
مشكلات خاص

فقدان وسایل و امكانات آبخوری
پوسیدگی و خورده شدگی دریچه های خروجی آب

فشار ناكافی سامانه
حداقل 20 پوند فشار لازم است 

كیفیت ضعیف شیمیایی آب
بسیار قلیایی یا اسیدی 

سولفید هیدرژن (بوی تخم مرغ گندیده)

طعم فلزی آهن 

ازدیاد مواد جامد غیر محلول در آب 

آلودگی
كلی فرم باكتریای حاصل از آلودگی مدفوع در آب مواد شیمیایی

سطحی كه گاو بر روی آن می ایستد
ولتاژ برق حاصل از سیم های لخت

دسترسی محدود اندك گاوها به آبخوری ها
تراكم بیش از حد – سطوح گلی و لجنی- مكانهای نامناسب آبخوری ها 


علائم مصرف ناكافی یا بیش از حد آب:

مصرف كم آب باعث محدود شدن خروج ادرار و سفت شدن مدفوع دام می گردد، این حالتها ممكن است علائم دهیدراسیون ناشی از بیماری باشد . محدودیت منابع آبی در گاوداری باعث محدودشدن تولید شیر و اگر دام از گودالهای آب حاوی ادرار استفاده كند ، بیماری روده ای بو جود می آید . بخاطر داشته باشید فقدان نمك ، پتاسیم و پروتئین خام در جیره غذایی نیز می تواند این رفتارها را ایجاد كند .

مصرف بیش از حد آب باعث تولید بیش از اندازه ادرار و شل شدن غیر طبیعی مدفوع و تاحدی ایجاد نفخ گردد . این نوع نفخ بیشتر در گوساله ها دیده می شود . اسهال حاصل از مصرف بیش از اندازه آب از نظر رنگ و بو طبیعی و عادی می باشد . در شرایطی كه دام مقدار بسیار زیادی آب مصرف می كند ، احتمالاً مصرف نمك و جوش شیرین در آن بالا بوده و یا خوراك آلودگی داشته است .

كیفیت آب:

مشكلات ناشی از كیفیت نامناسب آب چاه ها و چشمه ها به ویژه در زمانی كه مدیریت محیطی ضعیف باشد ، دیده می شود . گاهی این منابع آبی دارای فاضلابهای صنعتی ، شیردوشی یا تانك های سپتیك می باشند . از آنجا كه گاوهای پر شیر ممكن است روزانه 90 تا 140 لیتر آب مصرف كنند ، نسبت به كیفیت آب حساس تر هستند . اگر گاوها از آب بركه استفاده می كنند بیشتر در معرض خطرات بیماری های باكتریایی قرار خواهند گرفت ، لذا توصیه می شود با فنس اطراف این منابع آبی را محصور نمود . لازم به یادآوری است با بررسی كیفیت آب در محل مصرف موثر تر است از منبع و سرچشمه است ، زیرا نشان دهنده دقیق آبی است كه مدام می نوشد .

توجه به این نكته ضروری است كه آب مورد استفاده در شیر دوشی برای شستشوی دستگاه پستانها باید حتماً عاری از كلی فرم میكروبی باشد . همچنین اگر گاوها از آب آلوده استفاده كنند ، تولید شیر كاهش پیدا كرده احتمال بروز كتوز و اسهال مزمن افزایش می یابد . توصیه می شود آبخوری ها حد اقل هفته ای دو مرتبه تمیز شوند . 

((كیفیت شیمیایی آب: ))

آبهایی كه میزان سولفات و منیزیوم بالایی دارند ، باعث بروز اسهال شده و احتیاجات روزانه بدن به سلنیوم ، ویتامین E و مس افزایش می دهند . آبهایی كه آهن بالایی دارند ، نیاز روزانه گاوهای شیری به مس را ازدیاد می بخشند .

اگر آب گاوداری تا حدی اسیدی باشد (PH كمتر از 5/5 )ممكن است اسیدوز خفیف با نشانه های زیر بوجود آید :

٭كاهش تولید شیر ٭كاهش درصد چربی شیر 

٭كاهش افزایش وزن روزانه ٭ مشكلات از غذا افتادگی

٭شیوع بیماری های متابولیك و عفونی ٭افزایش درصد ناباروری در گله 

٭افزایش میزان حذف 

منابع آبی قلیایی (PH بیش از 5/8 )ممكن است آلكالوز خفیف با نشانه های زیر را بوجود آورد :

٭كمبود ویتامین B و اسیدهای امینه 

٭برخی از علایم شبیه اسیدوز خفیف

در این هنگام اگر جیره حاوی یونجه بافر و مواد معدنی بالایی باشد ، آلكالوز تشدید می شود 

سطوح بیش از 100 الی 150 پی پی ام نیترات (NO3) در آب می تواند مشكلات تولید مثلی در گاوهای بالغ در رشد تلیسه ها بوجود آورد . البته تاثیر نیترات در كاهش تولید شیر دیده نشده است . علایم مسمومیت با نیترات شامل نا باروری ، محدودیت افزایش وزن ، سقط ، بیماریهای تنفسی و حتی مرگ است . وجود بیش از حد 1- پی پی ام در آب سمی باشد ومیزان 125 پی پی ام منیزیوم و 250 پی پی ام سولفات باعث روانی و شل شدگی مدفوع می گردد . 

آبی كه گوساله ها مصرف می كنند باید فاقد انواع باكتری های بیماریزا بوده و میزان كلی فرم باكتریایی آب مصرف گاوهای بالغ باید كمتر از 10 در هر 100 میلی لیتر باشد در همین راستا نظافت مرتب و منظم آبخوری ها ضروری می نماید . 

((بررسی كیفیت آب )):

لازم است كه سالانه آب گاوداری از نظر كلی فرم ها ، PH ، نیترات و نیتریت ها و مجموع باكتری ها بررسی و آزمایش شوند . اكثر آزمایشگاهها توانایی آزمایش فاكتورهای آب را دارا هستند . ضمناً سطوح قابل قبول تستهای كیفی آب در جدول 4 ارائه شده است .

جدول 4: فاكتورهای آنالیز كیفی آب
مورد
میانگین
مورد انتظار
سطح ایجاد مشكل احتمالی برای گاوها

PH
7
5/7-8/6
زیر 5/5 – بالاتر از 5/8

 
ppm
ppm
ppm

مواد جامد محلول
368
500 یا كمتر
بیش از 3000

مجموع قلیائیت
141
400-0
بیش از 5000

سولفات
5/35
250-0
بیش از 2000

فلوراید
23/.
2/1-0
بیش از 4/2

كلسیم
4/60
43-0
بیش از 500

منیزیوم
9/13
29-0
بیش از 125

آهن
9/13
29 -0
بیش از 3/.

منگنز
3/.
5./. -0
بیش از 5/.

مس
1/.
6/. - 0
بیش از 6/. تا 1

ارسنیك
_
5./.
بیش از 2/.

كادمیوم
_
1./.-0
بیش از 5./.

سرب
_
5./.-0
بیش از 1/.

نیترات (NO3)
8/33
10 - 0
بیش از 100

نیتریت (NO2)
28/.
1/. - 0
بیش از 4 الی 10

سولفید هیدرژن
_
2 -0
بیش از 1

باریوم
_
1 _0
بیش از 10

روی
_
5_0
بیش از 25

مجموع باكتری ها درصد میلی لیتر
336300
زیر 200
بیش از یك میلیون 

مجموع كلی فرم درصد میلی لیتر
933/.
كمتر از 1
بیش از 1 برای گوساله ها بیش از 15 تا برای 50 برای گاوها

كلی فرم مدفوع
_
كمتر از 1
بیش از 1 برای گوساله ها بیش از 10 برای گاوها


 

 توجه به این نكته ضروری است كه نباید هر آبخوری در بهاربند برای بیش از 20 رأس گاو در نظر گرفته شود . لازم به ذكر است آبخوری ها در محل هایی قرار داده شوند كه به سهولت قابل دسترسی توسط دامها باشند ، این مطلب در شرایط استرس های گرمایی اهمیت بیشتری پیدا می كند . در صورتی كه آب زیادی در اطراف آبخوری ها ریخته شده و محیطی خیس و لجنی بوجود آورد احتمال بروز بیماری هایی مانند ورم پستان پیدا می كند . 

در پایان شایان ذكر است كه هرچند در جیره غذایی ، تعادل پروتئین ، انرژی ، مواد معدنی و ... اهمیت زیادی دارد ولی هرگز نباید آب و كیفیت آن را فراموش كرد، زیرا بدون وجود آب سالم ، تمیز و با كیفیت نمی توان به عملكرد مظلوب در گاوها و گوساله ها دست یافت .

منابع مورد استفاده :

1- grant , R .(1996). Water Quality and Requirements for dairy cattle . Nebguide

2- lrwin , R . W. (1992) Water require,ments of livestock Ontario university

3 – Maynard , H .(1992) . milk production linked to water quality , Reaap Canada

ترجمه : آبتین اژدری 

 

    

چکنه سفلی

مدیریت وب سایت : مدیریت سایت (مهندس مهدی صبوری)

آخرین پست ها

جستجو

نظرسنجی

  • شما بازدید کننده ی گرامی این وب سایت را در چه سطحی ارزیابی می کنید؟






نویسندگان


استخاره آنلاین با قرآن کریم


چت

تعبیر خواب آنلاین


  • خنثی